مقاله‌ای ویژه بانوان علاقه‌مند به کوه‌نوردی و کوه‌پیمایی؛ "زنان در ارتفاع" چاپ
چهارشنبه ۰۷ دی ۱۳۹۰ ساعت ۱۱:۲۶

کارگروه پزشکی کوهستان فدراسیون مقاله‌ای را ترجمه و منتشر نموده که ویژه بانوان و حضور آنان در ارتفاع است. این مقاله بانوان علاقه‌مندِ کوه‌نوردی و کوه‌پیمایی را نسبت به توصیه های استاندارد رسمی کمیته پزشکی UIAA مطلع می‌نماید که در ادامه آن را از نظر می‌گذرانید:
1-مقدمه :
این مقاله ، به موضوع  ویژه زنان در زمینه زندگی در ارتفاع توجه داشته وتوصیه های استاندارد رسمی کمیته پزشکی UIAA را منعکس مینماید .
2- در مورد زنانی که باردار نیستند :
1-2- AMS  (بيماري حاد كوهستان)
• بین زنان و مردان درمورد شیوع  بيماري حاد كوهستان هیچ تفاوتی وجود ندارد.
• امکان بروز ادم محيطي  در زنان بیشتر از مردان است.
• در مورد ادم مغزي ارتفاعات بالا ، بین زنان و مردان تا بحال هیچ تفاوتی دیده نشده است
• اگر چه پروژسترون باعث افزایش واکنش به هيپوكسي تنفسي درسطح دریا می شود، هیچ داده ای که ارتباط و وابستگی هم هوایی در ارتفاع بالا با سیکل پریود زنانه را نشان دهد وجود ندارد.
2-2- قاعدگی :
• ارتفاع بر روی هر دوی این موارد تأثیر گذار است. خونریزی قاعدگی ممکن است متوقف ، کم ، کوتاه تر ، طولانی تر و یا بی نظم شود. در میان دیگر عوامل تأثیرگذار بر خونریزی قاعدگی که شاید مهمتر از ارتفاع باشد ، بتوان به خستگی بعد از برنامه كوهنوردي ، كاهش تحمل سرما و کاهش وزن اشاره کرد.
• برای اجتناب و یا کاهش قابل ملاحظه خونریزی، می توان به طور مداوم به مدت چند ماه از OCP (داروهاي خوراكي ضد بارداري ) و یا پروژسترون تزريقي و یا IUD  استفاده کرد اما در طول سه ماه اول احتمال لکه بینی وجود دارد.
3-2-روشهاي پيشگيري از حاملگي
• هنوز هیچ ضرر یا فایده ای برای هم هوایی ارتفاع  با مصرف OCP گزارش نشده است .
• از عوارض داروئي قرص هاي ضد بارداري با دوز بالا ( HD ) كه كمتر هم استفاده ميشوند و            می توانند باعث لخته شدن خون ( بويژه در كساني كه بعلت كم شدن مايعات بدن و سرما دچار غلظت خون بالا شده اند ) بشوند .
• در مقابل  داروهاي خوراكي ضد بارداري با دوز پائين ( LD) گزینه انتخابی اول در ارتفاع     مي باشند اما  در مصرف این قرص ها مشکلي وجود دارد که اثر بخشی همزمان با مصرف برخی آنتی بیوتیک ها مانند پنی سیلین ها و تتراساکلین دچار اختلال ميشود.
2-4-آهن
کمبود نهفته آهن می تواند در ارتفاعات بسیار بالا مانع هم هوایی می شود. استفاده از دوز فریتین قبل از عزیمت می تواند به عنوان مکمل مفید باشد.
3- زنان باردار
                                                                                                                  1-3- خطر سفر به نواحی دورافتاده و کشورهای خارجی :
• دور بودن از امکانات پزشکی و زایمان در صورت نیاز
• بیماری های عفونی در طول بارداری می توانند خطرناک تر باشند بویژه اسهال ، مالاریا و هپاتیت E
• برخی داروهای مفید برای  پيشگيري یا درمان در طول بارداری باعث اختلال درمان می شوند :
مثل آنتی مالاریاها، كينولونها , سولفونامید و دیگر داروها .
3-2- خطر هیپوکسی
بیشترمطالعات انجام شده بر روی زنانی بوده که بصورت دائمی در ارتفاع زندگی می کنند . در مورد زنان بارداری که بطور طبیعی در ارتفاع پایین زندگی می کنند ، مطالعات بسیار کمی در رابطه با اقامتهای کوتاه مدت چند ساعته در ارتفاع متوسط انجام شده است(بافعالیت كم يا زياد). همچنین هیچ تحقیقی بر روی زنانی که به مدت طولانی (هفته وماه) در ارتفاع می مانند صورت نگرفته است.
1-2-3- واکنش های فیزیولوژیکی نسبت به قرارگیری در ارتفاع :
• افزایش شديد اكسيژناسيون خون مادر با بالا رفتن بازده قلبي و عروقی به همراه افزایش جریان خون جفتي  به بهترین صورت باعث حفظ روند انتقال خون اكسيژن دار به جنین می شود .
• میزان بروز بيماري حاد كوهستان در طول بارداری با حالت عادی تفاوتی ندارد .
•  استفاده از استازولامید در طول سه ماهه اول خطر ناقص بودن جنین را بهمراه دارد وپس از 36 هفته بارداری خطر زردی شدید نوزاد را در پی دارد .
• به علت افزایش اکسیژناسيون در تبادلات بالاي تنفسي ناشي از ارتفاع و بارداري ، نوشيدن مايعات مناسب در محیطهای خشک و مرتفع توصیه می شود.
2-2-3-نیمه اول بارداری :
• خطر قرارگیری در ارتفاع کم است. گمان می رود که احتمال سقط جنین در سه ماه اول افزایش یابد ، اما این مساله هنوز اثبات نشده است. ولي در این مورد توصیه می شود که زنانی که برای باردار شدن دچارمشکل هستند یا برای سقط جنین ریسک بالایی دارند از ارتفاع بالا اجتناب نمایند .
3-2-3-نیمه دوم بارداری :
بسته به فاکتورهای فردی, ميزان ارتفاع و فعالیتها مي تواند خطرات زيادي براي مادر و جنين بدنبال داشته باشد .
• در مورد اقامتهای کوتاه مدت بدون فعالیت و تمرین (چندساعت یا چند هفته) در ارتفاع زیر 2500متر واضح است که خطر بسیار کمی سلامت بارداری را تهدید می کند البته هیچ داده ای در دست نیست.
• برای زنانی که دارای فاکتورهای خطر هستند ارتفاع توصیه نمی شود (حتی بمدت کوتاه).
• در اقامتهای طولانی مدت (هفته تا ماه) در ارتفاع بیش از 2500متربرای مادر خطر افزایش فشار خون حاملگي  و قطع جفت وجود دارد.
• تاخیر رشد رحمی در طول سه ماهه سوم و وزن پایین جنين در زمان تولد  نوزاد را تهدید می کند. در این مورد مادر باید 20 هفته پس از بارداری تحت مراقبتهای دایمی باشد.
• با انجام تمرینات و فعالیت ماهیچه های اسکلتی و جفت برای ذخیره خون با هم رقابت می کنند.  بنابراين خطر هیپوکسی ویا نارس بودن جنین وجود دارد.
• توصیه می شود قبل از تمرین در ارتفاع بیش از 2500 متر 4-3 روز هم هوایی انجام شود ، همچنین می توان قبل از فعالیتهای سنگین تا انجام هم هوایی کامل منتظر ماند( حداقل 2 هفته) و از انجام فعالیتهای سنگین در ارتفاع اجتناب کرد.
4-2-3-اختلالات ممکن در ارتفاع :
• نارسائي  جفت
• تاخیر رشد درون  رحمی
• بروز بیماریهای قلبي ريوي در مادر
• آنمی
سیگار کشیدن همراه با فعالیت  یک فاکتور پرخطر است
5-3-2-خطر تروما
باید از تمرينات سريع و ناگهاني در طول بارداری پرهيز نمود ، چرا که می تواند باعث سقوط وضربه و به دنبال آن خطر كنده شدن جفت شود . باید دقت شود که ابزارهای صعود مناسب وكافي باشند .


تهيه و تنظيم : دكتر فريدون بياتاني
دبير كار گروه پزشكي فدراسيون كوهنوردي ايران

 

آخرین به روز رسانی در چهارشنبه ۰۷ دی ۱۳۹۰ ساعت ۱۴:۳۳