گزارش بررسی حادثه «کول‌جنو»

«آذر 1396» 

به دنبال حادثه تأسف‌بار سقوط بهمن در منطقه «کول جنو» اشترانکوه، در آذر ماه سال جاری که منجر به جان‌باختن 8 کوه‌نورد عزیز کشورمان و درگذشت یک عضو دیگر تیم در زمان بازگشت از قله بدلیل ضعف جسمانی گردید، فدراسیون کوه‌نوردی و صعودهای ورزشی جمهوری اسلامی ایران ضمن عرض تسلیت مجدد به جامعه کوه‌نوردی، خانواده و تمامی وابستگانِ درگذشتگان این واقعه، به اطلاع می‌رساند؛ به حکم وظیفه، اهمیت موضوع، درخواست‌های مکرر قاطبه کوه‌نوردان و افراد مرتبط، و هم‌چنین به منظور روشنگری و تنویر افکار عمومی، بخش جست‌وجو و نجات خود را ملزم به تشکیل کمیسیون بررسی حادثه‌ی فوق نمود، تا با نگرش همه‌جانبه به موضوع و مبتنی بر مستندات و مشاهدات، گزارش واصله و استماع نظرات اعضای تیم، کارشناسان، مسئولین هیئت کوه‌نوردی و صعودهای ورزشی استان «خراسان رضوی» و باشگاه‌های «آزادگان» و «پلنگ‌ برفی»، حادثه را مورد مداقه‌ و کارشناسی قرار دهد.

بدیهی است رویکرد فدراسیون و کمیسیون مذکور، بررسی کارشناسی و تحلیل محتوا در فضایی آرام، به دور از هرگونه حواشی، هیجان و احساسات، گرایش‌ها و سمت‌وسوی خاصی  بوده است. اقدامی که تنها به منظور بهره‌مندی بهینه از تجارب تلخ و شیرین، ممانعت از بروز حوادث مشابه برای آیندگان بوده و به هیچ وجه قصد «مقصریابی» نداشته است، چرا که قضاوت، تعیین و اعلام مقصر و مشخص نمودن درصد تقصیر خود تابع شرایط خاص حقوقی و قضایی می‌باشد که از حیطه مسئولیت و شرح وظایف این فدراسیون خارج است.

در همین راستا این فدراسیون به منظور تعمیم، گسترش و توسعه همه‌جانبه فرهنگ کوه‌نوردی و صعودهای ورزشی در سطح جامعه، همواره پذیرای نقطه نظرات، پیشنهادات، پرسش‌ها و راهنمایی‌های سازنده تمامی اصحاب نظر بوده و هست. 

مع الوصف؛ کمیسیون بررسی حادثه «کول‌جنو» ضمن ادای احترام به روح زنده‌یادان آقایان؛ مرتضی غلامپور، ناصر اکبری، مجید زاده‌تراب، علی قاسم‌زاده، علی حسینی، امان‌اله جوکار، علیرضا عامری و خانم‌ها: مهشید جان‌محمدی، اکرم حقانی و هم‌چنین سایر اعضای محترم تیم اعزامی باشگاه‌های «آزادگان» و «پلنگ‌برفی» خراسان رضوی، نتایج بررسی حادثه فوق را به شرح زیر اعلام می‌دارد:

-  عدم نظارت کافی هیئت مدیره دو باشگاه «آزادگان» و «پلنگ‌برفی» در ثبت نام و چگونگی شکل گیری تیم مذکور براساس فراخوان عمومی در دوباشگاه.

-  عدم برنامه‌ریزی صحیح در برگزاری فرآیند تمرینی، به منظور کسب شناخت مناسب از نفرات تیم، باتوجه به دشواری و فنی بودن قله «کول جنو» و مسیر مورد نظر تیم برای صعود.

-  همراه نداشتن لوازم و تجهیزات مناسب انفرادی و گروهی تیم (لوازم تخصصی جهت یابی، لوازم زمستانی مناسب، تجهیزات مناسب بیتوته و شب‌مانی در روز صعود و...)

-  ناآشنا بودن اغلب اعضای تیم به شرایط صعود قله «کول جنو» و اتکاء تیم به حضور راهنمای محلی و صرفاً برخی نفرات دارای تجربه

-  عدم نظارت مناسب باشگاه «آزادگان» به وضعیت سرپرستی تیم و اعتماد محض به برنامه تدوین شده توسط باشگاه «پلنگ برفی».

-  تعداد زیاد نفرات تیم در روز صعود که موجب کندی حرکت گردیده است. ضمن آنکه نفرات از نظر قوای جسمانی و توان فنی توانایی یکسانی نداشته اند.

-  عدم آشنایی متقابل تیم و راهنما از یکدیگر. این امر موجب شده تا در تصمیم‌گیری نهایی برای آغاز صعود و یا بازگشت در زمان برخورد با طوفان، سرپرست و راهنما - با اتکا به هم – هیچ یک تصمیم درست و مناسبی را اتخاذ و اعمال ننمایند.

-  بی توجهی به هشدارهای هواشناسی مبنی بر نامناسب بودن شرایط هوا در روزبرنامه صعود قله.

-  ناتوانی سرپرست و راهنما در تشخیص مسیر صحیح در بازگشت از قله و ورود به دره‌ای که منشاء خطر سقوط بهمن بوده است.

-  زمان‌بندی اشتباه تیم و پیش بینی نادرست زمان مورد نیاز اجرای برنامه به ویژه با توجه به تعداد نفرات بالای تیم.

-  نبود وسایل ارتباطی مناسب میان تیم حاضر در جان پناه و نفرات تیم صعود کننده به قله.

-  نبود تیم پشتیبان قوی در جان پناه و بهره گیری از نفرات به جامانده و یا نفراتی که از میانه راه بازگشتند به عنوان تیم پشتیبان. این امر در مسئله درگذشت مرحوم «علی رضا عامری» کاملا مشهود است.

¯ در مجموع کمیسیون بررسی حادثه مذکور معتقد است:

- باشگاه های «آزادگان» و «پلنگ‌برفی» هیچ‌گونه نظارتی بر عملکرد سرپرست، قبل و در حین برنامه نداشته‌اند.

- تیم پشتیبانی مستقر در جان پناه، برنامه لازم، انسجام و توانایی مناسبی در زمان وقوع حادثه برای مرحوم «علی رضا عامری» را نداشته است. ضمن آنکه نفرات همراه مرحوم «عامری» نیز بدلیل شرایط جسمانی یکسان با آن مرحوم، ناتوان از هرگونه همراهی و امدادرسانی به وی بوده اند.

- سرپرست برنامه فاقد قاطعیت در تصمیم گیری جهت بازگرداندن کل تیم پس از مواجهه با شرایط آب و هوای خراب بوده و اعضای تیم تمام توان خود را صرفا جهت صعود قله به کار بسته‌اند.

در پایان ضمن تشکر از مسئولین و عوامل تیم های جست‌وجو، امداد و نجات کوهستان هلال احمر، به‌ویژه هلال احمر شهرستان «ازنا» و هم‌چنین همکاری تیم های جست‌وجو و نجات هیئت های کوه‌نوردی استان‌های «خراسان رضوی»، «لرستان» و «مرکزی» به جهت مشارکت در عملیات جست‌وجو و نجات «اشترانکوه»، این کمیسیون امید دارد؛ فدراسیون کوه‌نوردی و صعودهای ورزشی، هیئت ها، باشگاه‌ها و یکایک اعضای جامعه کوه‌نوردی با درس گرفتن از ایرادات چنین حوادثی، نهایت تلاش خود را جهت آگاهی‌رسانی و فرهنگ‌سازی، به منظورارتقای ایمنی در اجرای برنامه های خود مبذول دارند.

کارشناسان کمیسیون حوادث

１.  حمید مساعدیان

２.  اقبال افلاکی

３.  مهدی داورپور

４.  مهدی شیرازی

５.  جلال چشمه قصابانی

６.  محمدحسن نجاریان

７.  محسن هاشم نژاد

８.  محمودمیرنوری

9. علی رضا بهپور

بخش جست‌وجو و نجات
 فدراسیون کوه‌نوردی و صعودهای ورزشی