به مناسبت گرامیداشت روز جهانی کوهستان:

روز جهانی کوهستان یک جشن سالانه است که توسط مجمع عمومی سازمان ملل متحد تعیین می ‌شود. از سال 2003 هر ساله برای ایجاد آگاهی در مورد اهمیت کوه‌ها در زندگی ما، برجسته کردن فرصت‌ها و محدودیت‌های توسعه کوه‌ها و ایجاد اتحادهایی که تغییرات مثبتی را در سطح جهانی برای مردم و محیط زیست در کوهستان به ارمغان می‌آورد.

روز جهانی کوهستان 2023 تاریخ و موضوع:

روز جهانی کوهستان 11 دسامبر، موضوع سال 2023 احیای اکوسیستم های کوهستانی است. هدف آن افزایش آگاهی در مورد ارتباط اکوسیستم های کوهستانی است. در ادامه این مطلب بیانیه ۲۰۲۲ سازمان ملل را در خصوص توسعه پایدار کوهستان که شاه کلید حفظ و احیای اکوسیستم‌های کوهستانی است، مرور می کنیم.

در بند ۳۳ از برنامه ۲۰۳۰ برای توسعه پایدار، تمرکز بر تأثیر مدیریت پایدار منابع طبیعی بر توسعه اجتماعی و اقتصادی قرار دارد. بنابراین اهمیت حفظ و استفاده پایدار از اقیانوس‌ها و دریاها، منابع آب شیرین، همچنین جنگل‌ها، کوهستان‌ها و سرزمین‌های خشک و حفاظت از تنوع زیستی، اکوسیستم‌ها و جانوران تأکید می‌شود.

به علاوه، ضرورت "حفاظت، بازسازی و ترویج استفاده پایدار از اکوسیستم‌های زمینی، مدیریت پایدار جنگل‌ها، مقابله با بیابان‌زایی، متوقف کردن و معکوس کردن فرآیند تخریب زمین و متوقف کردن از دست دادن تنوع زیستی" به  عنوان هدف ۱۵ توسعه پایدار برنامه ۲۰۳۰ تعیین شده است.

ماحصل هدف ۱۵.۱ از اهداف توسعه پایدار، کوهستان‌ها را به عنوان یکی از اکوسیستم‌هایی که باید با توجه به توافقات بین‌المللی حفظ، بازسازی و به صورت پایدار استفاده شوند، صراحتاً ذکر می‌کند.

سند خروجی کنفرانس ۲۰+ ریو، آینده‌ای‌که ما  انتظارش راداریم به‌واسطه پاراگراف‌های ۲۱۰-۲۱۲، وهمچنین مزایای ناشی از مناطق کوهستانی را به‌عنوان ضرورتی برای توسعه پایدار و هم نقش حیاتی اکوسیستم‌های کوهستانی در تأمین منابع آب به رسمیت می‌شناسد. بخش بزرگی از جمعیت جهان همچنین اهمیت کوه‌ها را به عنوان خانه مردم بومی و جوامع محلی تصدیق می کند.

آینده‌ای که خواسته‌ی ماست، هشدار می‌دهد که اکوسیستم‌های کوهستانی نسبت به تغییرات اقلیمی، جنگل زدایی و تخریب جنگل ها، تغییرات کاربری اراضی، تخریب اراضی و فاجعه‌های طبیعی آسیب‌‍‍‍‍‍‍‍‍پذیر هستند، همچنین به حاشیه رانده شدن جوامع مرتبط با آن را نیزا شاره می‌کند. بنابراین از دولت‌ها خواسته شده که با دعوت به تقویت همکاری ها با مشارکت موثر و به اشتراک‌گذاری تجربیات تمام نهادهای مرتبط یک دید بلندمدت و رویکردهای جامع را اتخاذ کنند، از جمله ادغام سیاست‌های خاص کوهستانی به استراتژی‌های ملی توسعه پایدار که ممکن است شامل طرح‌ها و برنامه‌های کاهش فقر در مناطق کوهستانی به ویژه در کشورهای در حال توسعه شوند.

قبل از کنفرانس ۲۰+ ریو،  توسعه پایدار کوهستان در جلسه سوم کمیسیون توسعه پایدار و دوره نوزدهم مجمع عمومی در سال 1997 مورد بحث قرار گرفت. مجمع عمومی همچنین با تصویب پیش‌نویس قطعنامه‌ای که شورای اقتصادی و اجتماعی پیشنهاد کرده بود، سال 2002 را به عنوان سال جهانی کوه‌ها اعلام کرد.

توسعه پایدار کوهستانی نیز موضوع، فصل ۱۳ از دستور کار ۲۱ می‌باشد که اشاره می‌کند، کوهستان‌ها منبع مهمی از آب، انرژی، تنوع زیستی، مواد معدنی، محصولات جنگلی و کشاورزی و همچنین تفریح هستند.

محیط‌های کوهستانی اکوسیستم‌های اصلی را نشان می‌دهند که برای بقای اکوسیستم جهانی ضروری ، اما به‌سرعت در حال تغییر هستند. مناطق کوهستانی جهانی بسیاری با فرسایش محیطی روبه‌رو هستند. همزمان حدود ده درصد از جمعیت جهان به طور مستقیم به منابع کوهستانی وابسته هستند و درصد بسیار بیشتری از منابع کوهستانی به ویژه آب بهره‌‌برداری  می‌کنند.

فصل ۱۳ همچنین  شامل دو بخش دستور کار ، برای تشریح بیشتر مشکل اکوسیستم های شکننده کوهستانی است. 

 این حوزه‌ها عبارتند از:

تولید و قدرتمند کردن دانش در زمینه اکولوژی و توسعه پایدار اکوسیستم‌های کوهستانی و ترویج توسعه یکپارچه حوزه آبخیز و فرصت های معیشت جایگزین.

فدراسیون کوه‌نوردی ضمن تبریک روز جهانی کوهستان، تمامی ورزشکاران حوزه‌ کوهستان را که خیل عظیمی از بهره‌برداران این اکوسیستم حیاتی هستند، به‌محافظت مصرانه از این منابع زندگی‌بخش دعوت می‌کند که هیچ‌تلاشی بدون تعاون و همکاری کلیه جوامع هدف، میسر نخواهد شد. 

تهیه شده توسط: کمیته حفظ محیط کوهستان فدراسیون کوه‌نوردی و صعودهای ورزشی