نظر به اهمیت و ضرورت هم‌افزایی میان دستگاه‌های اجرایی، فدراسیون کوه‌نوردی و صعودهای ورزشی کشور و نهادهای دولتی و مردمی، به‌منظور صیانت از یکی از ارزشمندترین میراث طبیعی و کوهستانی ایران، یعنی منطقه‌ی تخت‌سلیمان و علم‌کوه، نشست هم‌اندیشی ساماندهی فعالیت‌های کوه‌نوردی در این منطقه برگزار شد.

این نشست با حضور مدیران ارشد استانی از جمله آقای مسعود وکیلی فرماندار کلاردشت، دکتر کنعانی مدیرکل حفاظت محیط‌زیست استان مازندران، معاون مدیرکل منابع طبیعی استان، حسین امانی نماینده فدراسیون کوه‌نوردی و صعودهای ورزشی، نمایندگان اداره‌کل میراث فرهنگی و گردشگری، فرمانده انتظامی، بخشدار مرکزی، شهردار، امام جمعه و جمعی از نمایندگان انجمن‌های مردمی در سالن اجتماعات فرمانداری کلاردشت برگزار گردید.

در این نشست، فدراسیون کوه‌نوردی و صعودهای ورزشی به‌عنوان متولی ملی ورزش کوه‌نوردی کشور، دیدگاه‌ها و پیشنهادهای تخصصی خود را در چهار محور اساسی ارائه کرد:

۱. ظرفیت‌برد منطقه علم‌کوه

مجموعه قله‌های علم‌کوه و تخت‌سلیمان از حساس‌ترین اکوسیستم‌های کوهستانی کشور به‌شمار می‌روند. فدراسیون کوه‌نوردی با تأکید بر انجام مطالعات دقیق در حوزه‌ی «ظرفیت‌برد انسانی»، بر تعیین میزان حضور مجاز و قانون‌مند کوه‌نوردان در مسیرهای صعود، کمپ‌های موقت و زیرساخت‌های امدادی ـ بر پایه داده‌های علمی و محیط‌زیستی ـ تأکید دارد.

این رویکرد، ضمن جلوگیری از تخریب منابع طبیعی و فرسایش مسیرها، به ارتقای کیفیت تجربه‌ی کوه‌نوردی و افزایش ایمنی صعودها نیز منجر خواهد شد.

۲. مدیریت و سازماندهی حضور کوه‌نوردان

یکی از چالش‌های اصلی مناطق مرتفع کوهستانی کشور، تراکم بیش از ظرفیت و پراکندگی فعالیت‌ها در فصل‌های پرتردد است. فدراسیون بر ایجاد سامانه‌ی ثبت و صدور مجوز حضور در منطقه، هماهنگی با هیأت‌های استانی و باشگاه‌های کوه‌نوردی، و تدوین تقویم صعودهای منطقه‌ای تأکید دارد.

بر اساس مصوبات نشست فرمانداری کلاردشت، فدراسیون کوه‌نوردی به‌عنوان مسئول مستقیم ساماندهی حضور کوه‌نوردان در منطقه علم‌کوه تعیین شده و تدوین دستورالعمل اجرایی مدیریت فعالیت‌های کوه‌نوردی در این منطقه در دست بررسی و اجراست.

۳. پیشگیری و مدیریت حوادث کوهستان

فدراسیون کوه‌نوردی در چارچوب سیاست‌های ملی ایمنی کوهستان، توسعه‌ی همکاری مؤثر با جمعیت هلال‌احمر، ایجاد ایستگاه‌های امداد کوهستانی، آموزش نیروهای محلی و تقویت ارتباط میان تیم‌های امدادی، کوه‌نوردان و مدیریت منطقه را از اولویت‌های خود می‌داند.

با توجه به دشواری مسیرهای صعود و شرایط خاص جوی در منطقه علم‌کوه، آموزش فرهنگ پیشگیری و ایمنی و طراحی سازوکار مناسب برای مدیریت حوادث کوهستان از برنامه‌های در حال اجرای فدراسیون است.

۴. حفاظت از محیط‌زیست کوهستان

فدراسیون کوه‌نوردی احترام و حفاظت از محیط‌زیست کوهستان را بخشی جدایی‌ناپذیر از فرهنگ کوه‌نوردی می‌داند. در همین راستا، با همکاری اداره‌کل حفاظت محیط‌زیست مازندران، اداره‌کل منابع طبیعی و سازمان‌های مردم‌نهاد، طرح «کوه‌نورد سبز» در منطقه علم‌کوه در حال تدوین است.

این طرح با محوریت ظرفیت‌برد مناطق کوه‌نوردی، ساماندهی و مدیریت حضور کوه‌نوردان، کاهش زباله، بازگردانی پسماند و آموزش رفتار مسئولانه در کوهستان، الگویی پایدار برای سایر مناطق کوهستانی کشور خواهد بود.

جمع‌بندی

فدراسیون کوه‌نوردی و صعودهای ورزشی جمهوری اسلامی ایران ضمن قدردانی از حمایت‌های دکتر کنعانی، مدیرکل محیط‌زیست استان مازندران، آقای وکیلی فرماندار شهرستان کلاردشت و سایر نهادهای ذی‌ربط، بر اجرای دقیق مصوبات این نشست و تبدیل منطقه علم‌کوه به الگوی ملی مدیریت پایدار کوهستان تأکید دارد.

بدیهی است تحقق این هدف، تنها با هم‌افزایی دستگاه‌های اجرایی، سازمان‌های مردم‌نهاد و جامعه‌ی فهیم و مسئولیت‌پذیر کوه‌نوردی کشور میسر خواهد بود.