نخستین دوره «شناخت جریان‌های آبی و خودنجاتی در دره‌نوردی» (یادواره شهدای آتش‌نشان)، 10 و 11 مهرماه 1405 توسط کمیته «دره‌نوردی» فدراسیون و به میزبانی هیئت کوه‌نوردی و صعودهای ورزشی استان کهگیلویه و بویراحمد در دره «تامردای» برگزار شد...

تهیه‌کننده: بخش آموزش دره‌نوردی
مجری و گزارش‌دهنده: بخش آموزش کمیته دره‌نوردی فدراسیون

در راستای اهداف آموزشی دوره «شناخت جریان‌های آبی و خودنجاتی دره‌نوردی» و با هدف ارزیابی توانایی کارآموزان در مواجهه با شرایط واقعی، متغیر و پیش‌بینی‌نشده در محیط‌های آبی، مجموعه‌ای از سناریوهای عملی در محیط دره اجرا شد.

در طراحی و اجرای این سناریوها، علاوه بر سنجش مهارت‌های فنی، مؤلفه‌هایی همچون تشخیص خطر، تصمیم‌گیری در شرایط بحرانی، حفظ خونسردی، مدیریت تجهیزات، خودنجاتی، امدادرسانی، مدیریت جریان آب و هدایت تیم مورد ارزیابی قرار گرفت.

شرح سناریوهای اجرایی

۱- کنترل تجهیزات، گروه‌بندی و ورود به عارضه آبی

در ابتدای برنامه، تجهیزات فنی کارآموزان مطابق فهرست تجهیزات مورد بررسی قرار گرفت و پس از اطمینان از کامل‌بودن تجهیزات، گروه‌بندی انجام شد.

در ادامه، کارآموزان از سرسره نخست تامرادی عبور کردند. نحوه نزدیک‌شدن و ورود به سرسره، وضعیت بدن، میزان هوشیاری و تشخیص صحیح شرایط ورودی، به‌عنوان یکی از محورهای ارزیابی مورد توجه قرار گرفت.

۲- بازیابی کیسه طناب از حوضچه عمیق

در حوضچه‌ای با عمق حدود سه متر، کیسه طناب به‌صورت فرضی از دست فرد خارج و در آب رها شد.

کارآموز موظف بود پس از ارزیابی شرایط، روش مناسب را انتخاب کرده و کیسه را بازیابی و به محل امن منتقل کند.

هدف از این سناریو، ارزیابی توانایی مدیریت تجهیزات ازدست‌رفته در محیط آبی و جلوگیری از ایجاد خطر ثانویه بود.

۳- رهاسازی کارآموز درگیر با کیسه طناب و سیفون

در این سناریو، کیسه طناب کارآموز پس از فرود وارد جریان آب شده و درگیر سیفون شد. ادامه طناب‌دهی در چنین شرایطی به‌عنوان وضعیت پرخطر در نظر گرفته شد.

کارآموز یا مسئول کارگاه می‌بایست با تشخیص شرایط، عملیات را متوقف کرده و با استفاده از مسیر دسترسی مناسب و ابزار برش، کیسه طناب را رها کند تا فرد از وضعیت خطر خارج شود.

۴- نجات فرد گرفتار پشت آبشار با Throw Bag

فردی در محدوده پشت آبشار و در معرض جریان آب گرفتار شد و امکان نزدیک‌شدن مستقیم به وی وجود نداشت.

کارآموزان موظف بودند بدون ورود مستقیم به محدوده خطر، از فاصله ایمن Throw Bag را آماده کرده و با پرتاب صحیح آن، شرایط خروج فرد از جریان را فراهم کنند.

۵- اجکت کوله در حوضچه کم‌عمق

در حوضچه‌ای با عمق حداکثر دو متر، کارآموز با کوله‌پشتی سنگین وارد آب شده و کوله در کف حوضچه گیر کرد.

کارآموز می‌بایست با تشخیص شرایط و استفاده صحیح از سیستم اجکت، کوله را رها کرده و خود را از وضعیت درگیری خارج کند.

۶- رهاسازی کوله در هنگام فرود

در جریان فرود، کوله‌پشتی کارآموز با طناب یا بخشی از سیستم درگیر شد.

کارآموز می‌بایست با استفاده از چاقوی نصب‌شده روی تجهیزات فردی، تسمه یا بخش درگیرکننده را قطع کرده، خود را آزاد و عملیات فرود را ادامه دهد.

۷- آتل‌بندی، انتقال مصدوم و اجرای CPR

در این سناریو، کارآموز با مصدومی مواجه شد که دچار شکستگی ساق پا یا مچ پا بود.

پس از ارزیابی اولیه، اندام آسیب‌دیده آتل‌بندی و ثابت‌سازی شد و مصدوم برای مسافت کوتاهی انتقال یافت.

در ادامه، وضعیت مصدوم به‌صورت فرضی به ایست قلبی تغییر کرد و کارآموز موظف بود پس از تشخیص شرایط، اقدامات احیای قلبی ـ ریوی (CPR) را روی مولاژ امداد و نجات اجرا کند.

هدف از این بخش، ارزیابی توانایی اولویت‌بندی اقدامات و واکنش صحیح به تغییر ناگهانی وضعیت مصدوم بود.

۸- اجکت کوله هنگام عبور از سرسره

کارآموز هنگام عبور از سرسره با گیرکردن کوله‌پشتی مواجه شد.

با توجه به قرارگرفتن وزن بار روی تسمه‌های شانه‌ای و کمری، کارآموز می‌بایست سیستم اجکت را فعال کرده، بار را از خود جدا و پس از کنترل شرایط، مسیر عبور را ادامه دهد.

۹- رهاسازی کوله درگیر با سیفون هنگام فرود

در این سناریو، کارآموز هنگام فرود، کوله‌پشتی خود را در حلقه مرکزی هارنس قرار داده بود. کوله وارد محدوده سیفون شد و جریان آب آن را به سمت سیفون می‌کشید.

پس از تشخیص خطر، فرد درخواست کمک می‌کرد و مسئول کارگاه موظف بود با نزدیک‌شدن کنترل‌شده و رهاسازی کوله، از کشیده‌شدن فرد به سمت سیفون جلوگیری کرده و شرایط انتقال وی به محل امن را فراهم کند.

۱۰- نجات فرد گرفتار در هیدرولیک با Throw Bag

فردی در محدوده هیدرولیک آبشار گرفتار شد.

کارآموز می‌بایست بدون ورود مستقیم به جریان و از فاصله ایمن، Throw Bag را به سمت فرد پرتاب کند.

برای هر کارآموز حداکثر سه تلاش در نظر گرفته شد تا علاوه بر مهارت پرتاب، انتخاب موقعیت مناسب و مدیریت فرصت‌های محدود نیز ارزیابی شود. در اجرای این سناریو، عملیات نجات در تلاش سوم انجام شد.

۱۱- پرش و بازیابی کیسه طناب از کف حوضچه

کارآموز پس از انجام پرشی حدود سه تا چهار متر، وارد حوضچه شد.

یک کیسه طناب در کف حوضچه قرار داشت و کارآموز موظف بود پس از ورود ایمن به آب، کیسه را بازیابی و به مسئول کارگاه تحویل دهد.

۱۲- شنای تهاجمی و نجات فرد در جریان

کارآموز یک مسیر شنای تهاجمی رفت‌وبرگشت را در حوضچه انجام داد و پس از خروج از آب، با شرایط اضطراری مواجه شد که در آن فردی در جریان آب گرفتار شده بود.

کارآموز می‌بایست ضمن مدیریت خستگی ناشی از فعالیت قبلی، با استفاده از Throw Bag برای نجات فرد اقدام کند.

۱۳- فرود زیر آبشار و هدایت تیم

در آخرین سناریو، کارآموز موظف بود فرود زیر آبشار را در شرایط وجود جریان آب انجام دهد.

محور اصلی ارزیابی شامل حفظ خونسردی، انتخاب مسیر مناسب، کنترل فرود و سپس هدایت سایر اعضای تیم برای ادامه عملیات بود.

کادر اجرایی دوره

مدرسین

• پژمان خلیلی

• ناصر رحمانیان

• مهدی مستوفی

• جعفر گودرزی

تیم نجات و پشتیبانی آبی

• افشین نیکبخت

• مهدی نادری

• مهدی سهرابی

• محسن صباغی

• امیرحسین مقدسی

• محمد بالابومه

• دکتر مهرزاد مرادی

• قاسم نطاق

• علی رنجبر

• احمد نصری

• مرتضی صالحی

• چنگیز یوسفی

• میلاد ابراهیمی

• جواد ترکی

• مسعود کشاورز

• فهیمه خسروی

سایر عوامل اجرایی

• سرپرست دوره: عزت‌اله حسین‌زاده

• ناظر دوره: حسین معرف

• نماینده فدراسیون: مجید اسکندری

جمع‌بندی آموزشی

مجموعه سناریوهای اجراشده با هدف نزدیک‌کردن فرآیند آموزش عملی به شرایط واقعی دره‌نوردی طراحی و اجرا شد. در این برنامه تلاش شد کارآموزان صرفاً بر اجرای تکنیک‌های منفرد تمرکز نکنند، بلکه توانایی آنان در تشخیص خطر، تصمیم‌گیری، مدیریت تجهیزات، خودنجاتی، نجات از راه دور، مدیریت مصدوم، واکنش به تغییر شرایط و هدایت تیم نیز مورد ارزیابی قرار گیرد.

یکی از محورهای اصلی طراحی این سناریوها، اولویت‌دادن به حفظ جان افراد نسبت به تجهیزات و همچنین پرهیز از ورود غیرضروری امدادگر یا کارآموز به محدوده خطر بود.

همچنین در بخش قابل توجهی از سناریوها، شرایط به‌صورت متغیر طراحی شد تا میزان توانایی کارآموزان در مواجهه با وضعیت‌های غیرمنتظره، حفظ آرامش، تشخیص خطر اصلی و تنظیم اقدامات بر اساس اولویت‌های ایمنی مورد ارزیابی قرار گیرد.

در مجموع، اجرای این سناریوها امکان ارزیابی عملی بخشی از مهارت‌های موردنیاز دره‌نوردی در محیط‌های دارای جریان آب را فراهم کرد و نتایج حاصل می‌تواند در بازنگری محتوای آموزشی، تکمیل سناریوهای عملی دوره‌ها و طراحی فرآیندهای ارزیابی مهارت‌های خودنجاتی و مدیریت جریان آب مورد استفاده قرار گیرد.

در پایان، از تمامی مدرسان، اعضای تیم نجات و پشتیبانی آبی و سایر عوامل اجرایی که در اجرای این برنامه آموزشی همکاری و همراهی داشتند، صمیمانه قدردانی می‌شود.

با تشکر و احترام

بخش آموزش دره‌نوردی
جعفر گودرزی

عکس‌ها را در ادامه ملاحظه نمائید:...