امسال هم روز جهانی محیط زیست با میزبانی جمهوری کره و با شعار پرمعنای «پایان دادن به آلودگی پلاستیکی» فرا رسید؛ شعاری که نه فقط هشداری زیست‌محیطی، بلکه دعوتی اخلاقی و انسانی است. پلاستیک، این محصول به‌اصطلاح دیرتجزیه، امروز از برکت به بلا بدل شده است. آن‌چه برای رفاه و سهولت ساخته شد، اکنون به کابوسی جهانی بدل شده که در تار و پود زیست‌بوم‌ها نفوذ کرده و حیات را به خطر انداخته است. از جزایر پلاستیکی در اقیانوس‌ها تا ذرات ریز در بدن انسان، از زمین تا آسمان، از شهر تا کوه، اثرات این بحران را نمی‌توان نادیده گرفت.

اما در دل همین تهدید، فرصتی برای بازاندیشی و بازسازی هست؛ فرصتی برای آن‌که رفتارهای مصرفی‌ خود را بازنگری کنیم، وابستگی‌مان را به مواد یک‌بارمصرف کاهش دهیم و به جای مصرف بی‌رویه، فرهنگ مراقبت و مسئولیت را گسترش دهیم. پایان دادن به آلودگی پلاستیکی تنها به فناوری نیاز ندارد؛ بلکه به عزم، آموزش و کنشگری پیوسته‌ی ما نیازمند است.

در این میان، کوه‌نوردان جایگاهی ویژه دارند. آنان به بلندترین، سردترین و پاک‌ترین نقاط زمین پا می‌گذارند؛ جایی که هنوز صدای طبیعت، خالص و بی‌دفاع است. کوه‌نوردی فقط صعود قله نیست؛ سفری‌ست به دل زیباترین و شکننده‌ترین بخش‌های زمین. یخچال‌های طبیعی، که یکی از گنجینه‌های بی‌جان اما حیاتیِ کوهستان‌اند و  منابع آب شیرین جهان را در خود ذخیره دارند. این یخچال‌ها، به‌مثابه بانک‌های آبی آینده، در برابر تغییرات اقلیمی و آلاینده‌ها آسیب‌پذیرند؛ و نخستین نشانه‌های فرسایش و نابودی‌شان، در نگاه تیزبین کوه‌نوردان دیده می‌شود.

کوه‌نوردان، نخستین شاهدان پس‌رفت یخچال‌ها، کاهش دائمی برف‌ها و آلودگی‌های ناشی از گردشگری بی‌ضابطه‌اند. پس نقش آنان فقط در حفظ پاکیزگی مسیر نیست؛ بلکه در رساندن هشدارهای خاموش طبیعت به جامعه، رسانه و مسئولان نیز هست. هر کیسه زباله‌ای که از ارتفاعات پایین می‌آورند، نه فقط کاری داوطلبانه، بلکه عملی نمادین برای نجات زمین است. هر آموزشی که درباره "ردپای صفر" می‌دهند، بذر مسئولیتی‌ست برای نسلی آینده.

کوه‌ها، خلوص را به ما می‌آموزند. صعود قله، اگر همراه با فروتنی، دقت و تعهد نباشد، تنها صعودی فیزیکی است. کوه‌نورد راستین، آن کسی‌ست که چیزی از طبیعت نمی‌گیرد جز تجربه، و چیزی به آن نمی‌افزاید جز ردپایی کم‌رنگ و قابل‌جبران.... در عصر بحران زیست‌محیطی، شاید بزرگ‌ترین صعود ما، نه به بلندای قله‌ها، که به ژرفای فهم و مراقبت از زمین باشد.

و اگر بخواهیم آیندگان نیز صدای رودهای یخچالی، آرامش دامنه‌ها و نفس‌های زنده‌ی کوهستان را بشنوند، امروز باید ایستادگی کنیم، آموزش دهیم و صیانت کنیم — نه‌فقط با قدم، بلکه با قلب.